I/ NGUYÊN NHÂN:
Hôi miệng có nhiều nguyên nhân, có thể nói tới các nguồn gốc chính sau đây:
1. Nguồn gốc y khoa:
a/ Các bệnh toàn thân gây hôi miệng:
- Bệnh tiểu đường: có mùi hôi của chất aceton.
- Rối loạn chuyển hóa, bệnh gan, bệnh nội tiết, bệnh di truyền, bệnh tâm thần...
- Tăng giảm cân, dễ mệt, mất ngủ, biếng ăn có thể liên quan đến hôi miệng.
b/ Mùi hôi từ mũi, hầu, xoang hàm và họng:
- Khi bệnh nhân ngậm miệng, thở bằng mũi, nếu có mùi hôi thì nguyên nhân có thể phát sinh từ mũi hầu.
- Nếu mùi hôi chỉ có vào buổi sáng và lưỡi không đóng bợn, thì nguyên nhân do sự tích tụ dịch tiết ở mũi.
- Riêng ở trẻ nhỏ, nếu mùi hôi xuất phát từ mũi, phải nghĩ đến dị vật bị kẹt trong lỗ mũi.
- Nếu bệnh nhân có tiền sử viêm xoang dai dẳng, bị hôi miệng vào buổi sáng và kéo dài sau đó, thì nguồn gốc có thể từ xoang hàm.
c/ Mùi hôi từ hệ hô hấp: nếu khạc đàm hay khó thở thì có thể nghi ngờ nguồn gốc mùi hôi ở hệ hô hấp.
d/ Mùi hôi từ hệ tiêu hóa: nếu hôi miệng đi kèm với triệu chứng đau dạ dày, ợ chua, viêm thanh quản.
2. Nguồn gốc nha khoa: mùi hôi từ miệng và lưỡi.
Chiếm 85% các trường hợp hôi miệng, trong đó sự hiện diện của bợn lưỡi là nguyên nhân thường gặp (41%), kế đến là do bệnh nha chu, viêm nướu (31%), ngoài ra còn phải kể đến sâu răng, thức ăn giắt ở kẽ răng, mang hàm giả tháo lắp, phục hình cố định bị hở, miếng trám dư hay hở dễ tích tụ thức ăn, chân răng nhiễm trùng, viêm ổ răng, viêm lợi trùm. Tình trạng khô miệng ở bệnh nhân bị xạ trị vùng đầu, cổ hoặc do dùng một số thuốc giảm sự tiết nước bọt.
II/ ĐIỀU TRỊ:
Tùy thuộc vào nguyên nhân và nguồn gốc gây ra hôi miệng, mục tiêu của việc điều trị là làm giảm lượng hợp chất bay hơi có sulfur và vi khuẩn sinh mùi hôi trong miệng bằng biện pháp cơ học và hóa học.
1. Biện pháp cơ học:
- Do bệnh nhân tự làm: bao gồm chải răng, dùng chỉ tơ nha khoa làm sạch kẽ răng, nạo lưỡi, nhai kẹo cao-su.
- Do các nhà chuyên môn: điều trị nha chu, cạo vôi, nạo túi, xử lý bề mặt chân răng, kiểm tra các miếng trám răng và phục hình, điều trị lại nếu cần.
2. Biện pháp hóa học:
Có nhiều tác nhân kháng khuẩn có hiệu quả chống hôi miệng, các tác nhân này hiện nay được đưa vào những sản phẩm rất đa dạng để chống hôi miệng chẳng hạn như dung dịch súc miệng.
Bên cạnh công dụng diệt vi khuẩn gây hơi thở hôi, một số loại dung dịch súc miệng còn làm thông cổ, ngăn ngừa sự hình thành mảng bám răng và chống viêm nướu.
Các bài thuốc chữa hôi miệng thường dùng:
Chữa hôi miệng do dạ dày bị nhiệt
Bài 1: Dưa chuột (dưa leo) rửa sạch, gọt lấy vỏ, đun nước uống, ngày 3 lần.
Bài 2: Rễ cỏ lau tươi 100-200g, đường phèn 30-50g, rễ cỏ lau tươi rửa sạch, cắt thành từng đoạn bỏ trong bát, cho đường phèn vào một ít nước, hấp cách thủy, lọc bỏ bã lấy nước uống thay chè.
Bài 3: Chanh tươi 2-3 quả, rửa sạch cắt đôi vắt lấy nước, hòa mật ong vừa đủ ngọt. Mỗi thứ ngày uống 2 lần, mỗi lần 1-2 thìa canh.
Bài 4: Vỏ chanh rửa sạch, nhai kỹ nuốt dần, ngày vài lần.
Bài 5: Dưa hấu ép lấy nước uống.
Chữa hôi trong khoang miệng
Bài 1: Vỏ quýt 30g rửa sạch, thái sợi nấu thành nước uống hàng ngày.
Bài 2: Hạt hoa quế 3g, nấu nước dùng súc miệng mỗi ngày vài lần.
Bài 3: Quả vải khô 2-3 quả, bỏ vỏ, hạt, lấy cùi ngậm trước khi đi ngủ, sáng hôm sau nhổ đi, ngậm liên tục 10-15 ngày.
Bài 4: Ðu đủ 30g, hoắc hương 6g, đem sắc lấy nước súc miệng ngày 3 lần.
Bài 5: Cau bổ thành từng miếng, ngậm dần trong miệng hàng ngày.
Chữa hôi miệng do đầy bụng khó tiêu
Bài 1: Mơ xanh ướp muối, phơi khô, ngậm trong miệng sau bữa ăn.
Bài 2: Lá cây đậu xanh 15g, hoắc hương 10g sắc lấy nước, súc miệng ngày 3 lần.
Bài 3: Quả lê bỏ vỏ, hạt, thái miếng mỏng, ngâm nước sôi để nguội trong nửa ngày, uống thay nước trong vài ngày liền.
BS: BÙI HỒNG THANH